Historia - Polityka Jagiellonów w XV i XVI w

POLITYKA DYDANSTYCZNA JAGIELLONÓW W XV i XVI WIEKU W pierwszej połowie XV w. Jagiellonowie podjęli próby opanowania tronów Czech i Węgier. Władysław Jagiełło nie przyjął ofiarowanej przez husytów korony czeskiej, jego syn i następca w Polskce i na Litwie. Władysław Jagielończyk (1434- 1444), w 1440 r. został wybrany przez Węgrów na króla. Związek Polsko- Węgierski (unia personalna) istniał do 1444 r. - król Władysław zginął w bitwie pod Warną.
Po śmierci w 1457 r. króla Czech i Węgier, Władysława Habsburga Pogrobowca, w obu pastwach zostali wybrani królowie narodowi: w Czechach, król husycki Jerzy z Podiebradu, na Węgrzech Maciej Korwin. Król polski, Kazimierz Jagiellończyk, żonaty z siostrą Władysława Pogrobowca, Elżbietą Rakuszanką, powołując się na prawo dynastyczne Habsburgów, zgłosił pretensje do opróżnionych tronów. Wobec trwającej wojny z Krzyżakami i trudności w polityce wewnętrznej, król polski poszedł na kompromis z królem czeskim. W zamian za poparcie atakowanego Jerzego z Podiebradu, w 1468 r. król czeski uznał syna Kazimierza Jagiellończyka, Władysława, swoim następcą w Czechach- potwierdziła to następnie elekcja szlachty czeskiej po śmierci Jerzego z Podiebradu (1471). Jagiellonowie rozszerzyli swoie władztwo na Czechy. Z pretensiami do tronu czeskiego wystąpił król Węgier, Maciej Korwin. Wojna zakończyła się w 1479 r. pokojem w Ołomuńcu- Morawy, Śląsk i Łużyce przypadły jako dożywocie Maciejowi Korwinowi.
Po śmierci króla Macieja Korwina w 1490 r. Kazimierz Jagiellończy podjął kolejną próbę opanowania tronu Węgierskiego dla swoiego młodszego syna Jana Olbrachta. Podobne starania rozpoczął Władysław Jagiellończyk, król czeski, brat Olbrachta. W starciu zbroinym zwyciężył krol Czech, który koronował się na króla Węgier, jednocząc w swoich rękach dwa państwa.
Pokonany Jan Olbracht powrócił do Polski gdzie w 1492 r. zmarł jego ojciec Kazimierz Jagiellończyk. Opróżniony tron polski objął Jan Olbracht (1492- 1501). Na przełomie XV i XVI w. władztwo jagiellońskie obejmowało państwa: Koronę (Polskę), Litwę, Czechy, Węgry- rozciągało się na północy od Morza Bałtyckiego, na wschodzie od ziem ruskich, na południu do Morza Czarnego i Adriatycjiego, na zachodzie do rzek Odry, Nysy Łużyckiej i środkowego biegu Dunaju, po granice z Italią.
Polityka dynastyczna, charakterystyczna nie tylko dla dynastii jagiellońskiej, zmierzała do opanowania drogą układów dynastycznych, umów międzypaństwowych, państw i terenów sąsiadójących. Mistrzami w tej trudnej i skomplikowanej grze politycznej byli Habsburgowie- drogą mariaży zajęli wiele tronów europejskich, wygrywając rywalizację o wpływy w Europie środkowej z Jagiellonami. W 1515 r. w Wiedniu doszło do podpisania jagiellońsko- habsburskich układów dynastycznych- Ludwik Jagiellończyk (syn króla Węgier i Czech- Władysława) pojął za żonę Marię Habsburg, a jego siostra Anna wyszła za mąż za Ferdynanda Habsburga, syna cesarza Maksymiliana. Kiedy w 1526 r. w bitwie z Turkami pod Mohaczem zginął bezpotomnie Ludwik Jagiellończyk, król Czech i Węgier, Ferdynand Habsburg zajął opuszczone trony. Habsburgowie stali się najpotężniejsza dynastią na świecie, panując także w Hiszpanii, Niderlandach i na ziemiach włoskich. NABYTKI TERYTORIALNE POLSKI W XV WIEKU XV wiek przynosi rozwój terytorialny Polski o tereny sąsiadójące z nią. Unia polsko- litewska, a przedewszystkim zainteresowanie Jagiellonów ekspansją na tereny sąsiednie, doprowadziły do uzyskania przez Polskę prawie maksymalnego zasięgu jej granic.
1412-tzw. traktat lubolewski(Lubowla) między Władysławem Jagiełłą a królem Węgier Zygmuntem Luksemburskim-tzw. grody spiskie oddane w zastaw królowi polskiemu;
1443-biskup krakowski, Zbigniew Oleśnicki, kupił księstwo siewierskie-trwały związek z Polską przez osobę biskupów krakowskich;
1456-kupno i inkorporacja do Korony księstwa oświęcimskiego; książę zatorski uznał się lennikiem króla polskiego-1494 inkorporowane do Korony;
1466-przyłączenie do Korony Pomorza Gdańskiego, Warmii, wielki mistrz zakonu krzyżackiego lennikiem króla polskiego;
142-hołd lenny książąt mazowieckich;
1462-po śmierci książąt mazowieckich Ziemowita VI i Władysława II-ziemia rawska, gostyńska i bełska inkorporowane do Korony;
1495-inkorporacja księstwa płockiego do Korony, zwierzchność lenna królów polskich nad pozostałymi ziemiami Mazowsza;
1387-1497-Hospodarstwo Mołdawi w lużnym związku lennym z Polską-1497 hospodar Stefan III Wielki pokonał króla Jana Olbrachta-zrzucenie zwierzchności lennej.



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Historia

190 IP banned