Historia - Rozbiory Polski

Rozbiory Pierwszy Rozbiór Polski 1766 - nierealność odbudowy państwa w oparciu o państwa ościenne
- znaczna część społeczeństwa nastawiona antyrosyjsko
- nie zgadzają się na uzależnienie polityki polskiej od rosyjskiej
- magnateria głosi hasła wolnościowe
- osamotnienie monarchy
- Rosja ingeruje w sprawy wewnętrzne polski pod pretekstem uregulowania sprawy dysydenckiej
- Ambasador Nikołaj Repnin zażądał równouprawnienia innowierców
- Zgoda króla pod warunkiem zniesienia liberum veto
- Opozycja czyni ze sprawy równouprawnienia problem zasadniczy
- W planach Nikity Panina
o zjednanie innowierczej szlachty dla caratu
o Stworzenie ugrupowania kontrolującego sprawy w Polsce
o Powstanie grupy Gabriela Podoskiego -
o Jej członkowie z dawnych stronników saskich 1766 - SEJM - za S. A
- miał uregulować sprawę głosowania większością głosów w sprawach aukcji wojska i skarbowości
- za "kontrpropozycją" dotyczącą "ubezpieczenia wolnego głosu" złożona przez Michała Wielhorskiego opowiedzieli się
o agenci Repnina
o magnateria
o Czartoryscy
- Przeciw liberum veto
o Antoni Tyzenhauz
o Najbliższa rodzina króla
- Rosja i Prusy grożą wojna w obronie liberum veto
- Większość na sejmie dla opozycji
- Utrzymali oni dotychczasowy stan w zakresie działań sejmu
- Nie zgodzili się jednak na równouprawnienie dysydentów 1767 - wojska rosyjskie wkraczają do Polski
- "w obronie dysydentów"
- popiera opozycje magnacką
- ona jeszcze niedawno anty równouprawnienie
- teraz liczy na detronizację S. A. 1767 - SEJM KONFEDERACYJNY - za S. A
- Repnin kazał wyłonić delegację
- Oni mają opracować projekt ustawy
- W czasie trwania sejmu Repnin każe porwać i deportować w głąb Rosji oponentów z biskupami Kajetanem Sołtykiem i J. A. Załuskim na czele
- Sejm obraduje w otoczeniu wojsk
- Uchwala prawa kardynalne
o Zagwarantowanie wolnej elekcji
o Liberum veto stosowane do podstawowej działalności ustawodawczej
o Prawo wypowiadania posłuszeństwa królowi
o Potwierdzenie monopolistycznego stanowiska szlachty
o Poddanie praw pod gwarancje carycy
o Formalne uznanie zwierzchnictwa Rosji nad Polską
o Pozbawienie dziedziców możliwości karania śmiercią chłopa - powszechny sprzeciw co do zwierzchnictwa rosyjskiego
- nie pasuje ani konserwatystom ani patriotom
- utrata suwerenności wiązała się z grabieżami i gwałtami dokonywanymi przez wojska rosyjskie
- agitacja duchowieństwa anty równouprawnieniu dysydentów 1768 - konfederacja barska -
* z części działaczy konfederacji radomskiej
* Józef Pułaski, bracia Krasińscy
* Obalenie reform ostatnich lat
* Detronizacja S.A.
* Na jego miejsce Wettin
* Powrót do stosunków republikanckich
* Odzyskanie niezawisłości narodowej - okres wybuchu wojny konfederackiej w tym samym czasie co wzrost napięcia w polityce międzynarodowej
- S.A. liczy na większą samodzielność w związku z tym
- Konfederaci oczekiwali sukcesów militarnych w związku z wymarszem wojsk rosyjskich - Francja chce sojuszu przeciw Anglii, Rosji i Prusom
- Turcja jest gotowa zbrojnie wystąpić przeciw Rosji - W PL zaostrza się sprawa chłopska
- Wrzenie na Ukrainie -Gonta i Żeleźniak 1768 - wojna rosyjsko - turecka
- walka konfederatów barskich z królem i interwentami
- dwa etapy
- pierwszy:
o miażdżąca przewaga Rosjan i wojsk królewskich
o wojska konfederackie próbują walki partyzanckiej
o tworzą liczne lekkie oddziały
o nie odnoszą sukcesów militarnych
o dezorganizują życie kraju
o pod presją państw południowych konfederaci przeorganizowali się
o teraz są GENERALNOŚCIĄ
o reprezentują ruch na zewnątrz
o opracowują politykę wewnętrzną
o z różnych ugrupowań magnackich
o łączy je niechęć do reform i do Stanisława Augusta
o ogłasza detronizację króla
- drugi
o uaktywnienie się Francji
o pomaga konfederatom
* przesyła oficerów
* Charlez Dumoriez
* Przesyła pieniądze
o Ufortyfikowanie CZĘSTOCHOWY, LANCKORONY
o Kazimierz Pułaski (po stronie konfederatów)
o Aleksander Suworow sprowadza silniejsze odziały rosyjskie 1771 - wojna domowa wygasa
- nieudana próba porwania króla wywołuje niechęć dworów europejskich

- projekty wysuwane przez dyplomatów europejskich co do rozwiązania kryzysu politycznego
- szybkie postępów armii rosyjskiej w Turcji i niechęci Austrii i Prus do wplątania się w nową wojnę
- projekty kompromisu - korzyści kosztem Polski
- postępy caratu w turcji zrekompensowane przez zdobycie Karpat przez Habsburgów
- trudności w utrzymaniu spokoju w tak rozległej Polsce
- to z powodu widocznych problemów w pokonaniu konfederacji barskiej
- już w 1769/70 aneksje austriackie na Spiszu i Podkarpaciu
- Fryderyk II - kordon sanitarny - Prusy Królewskie 1772 - traktat w PETERSBURGU
- najmniejsze pretensje wysuwała Katarzyna
o północno wschodnie terytoria z POLOCKIEM, WITEBSKIEM, MŚCISŁAWIEM, POLSKIMI INFLANTAMI
o 92 tys. km2
o 1300 tys. mieszkańców
- PRUSY
o Pomorze + CHEŁMNO, MALBORK, WARMIA, KUJAWY, część WIELKOPOLSKI > bez GDAŃSKA
o 36 tys. km2
o 580 tys. mieszkańców
- AUSTRA
o Obszary na południe od górnej Wisły, PODOLE, WOŁYŃ + LWÓW, PRZEMYŚL, TARNOPOL
o 83 tys. km2
o 2650 tys. mieszkańców - wojna konfederacka przyspieszyła decyzję mocarstw
- PL traci
o 1/3 terytorium
o 1/3 ludności
o traci najludniejsze, najaktywniejsze gospodarczo tereny PRUS KRÓLEWSKICH i MAŁOPOLSKI 1773 - SEJM ROZBIOROWY - Adam Poniński - za Stanisława Augusta
- aby uniknąć liberum veto ze strony przeciwników rozbiorów
- należy wyłonić delegację
- ona ma przedstawić izbom gotowe wnioski
IX - ratyfikacja traktatów
III 1775 - uzupełniono je postanowieniami o handlu pomiędzy Polską i jej sąsiadami

Drugi Rozbiór Polski 1791 - już 2 dni po ogłoszeniu konstytucji 3 maja partia magnacka składa protest
- wrzenie na wsi i w miastach przeraża szlachtę i skłania do uwstecznienia swego stanowiska
- wojska polskie tłumią wystąpienia chłopskie
- klub Kołłątaja ZGROMADZENIE PRZYJACIÓŁ KONSTYTUCJI RZĄDOWEJ
- przedstawiciele reformy
- głównie mieszczanie
o popierał powołanie milicji miejskich
- rozciągnięto prawo neminem captivabimus na Żydów
- zajęto się sytuacją tej aktywnej gospodarczo grupy narodowościowej
- podjęto prace nad kodeksem praw cywilnych
- unifikacją ustrojową Litwy i Korony
- rozpoczęto sprzedaż starostw
- uchwalono wcielenie oddziałów prywatnych do wojsk regularnych
- powiększenie tych ostatnich do 100 tys. - ostra reakcja ze strony Rosji
- Katarzyna II nie chce dopuścić do utrwalenia się w Polsce nowego ustroju
- Niechęć do wzmacniających reform
- Obawa przed wpływem rewolucji francuskiej
- AUISTRIA zajęta wojną z FRANCJĄ
- Prusy zerwały sojusz ale nie występowały zbrojnie
- W ramach "uporządkowania Europy" decyzja o rozprawieniu się z Polską
- Walne poparcie stronnictwa magnackiego - pertraktacje między PETERSBURGIEM a przywódcami OPOZYCJI
- opozycja bez pomocy z zewnątrz nie widziała możliwości obalenia konstytucji ograniczającej jej wpływy
- Rosja godzi się na postulaty stronnictwa i popiera pomysł obalenia konstytucji
- W imię "kardynalnych praw szlacheckich" 1792 - zawiązana konfederacja w PETERSBURGU
- ogłoszona następnie w maju w TARGOWICY
- pod laską Szczęsnego Potockiego
- z udziałem
o Ksawerego Branickiego - hetmana
o Seweryna Rzewuskiego - Hetmana
- Konfederacja oficjalnie zwraca się o pomoc do Katarzyny II V 1792 - 100 000 armia rosyjska przekracza granice Rzeczpospolitej
- na Ukrainie armią rosyjska dowodzi Michał Kochowski
- na Litwie - Piotr Kreczetnikow
- wojsko polskie podzielono na 3 grupy liczy łącznie 60 tys.
o nieliczna artyleria
o nieliczny korpus oficerski
o dobrze wyszkolona kadra
o wodzem naczelnym król
* przy nim rezerwy - 20 000
o armia ukraińska - Józef Poniatowski - ponad 20 tys.
* pod jego komendą np. Kościuszko
* Michał Wielhorski
o Armia litewska - Ludwik Wirtemberski
o Po jego zdradzie -Józef Judycki
- Duża przewaga Rosjan pozwala im okrążyć oddziały polskie
- Mimo braku doświadczenia polscy oficerowie potrafią przeprowadzać skuteczne akcje
- ZIELEŃCE - Rosja vs Polska"
- Od tego zdarzenia zostaje przyznawany order VIRTUTI MILITARI
- Z armią litewską gorzej
IV - Ale i ona odniosła sukces pod ZELWĄ
VII - Polacy zajmują linię obronną BUGU
- BRZEŚĆ
- DUBIENKA - Kościuszko przerwanie przez Rosjan linii Bugu
- Szansa sukcesu zaprzepaszczona
o Niewiara króla w pomyślność dalszych walk
o Nacisk coraz liczniejszych polityków
- STRAŻ PRAW opowiada się za przystąpieniem króla do konfederacji targowickiej
- Przerwanie działań wojennych
- Patrioci na emigrację
- Przywódcy targowicy
* Kossakowski
* Massalski
- Organizują ZJEDNOCZONĄ GENERALNOŚĆ KORONY I LITWY
- Rezyduje ona w BRZEŚCIU
- Próbują rządzić w oparciu o siłę wykonawczą wojsk interwencyjnych 1793 - konfederacja ROSJI I PRUS w "obawie przed jakobinizmem"
- wojska pruskie wkraczają do Torunia i gdańska gdzie napotykają zbrojny opór
- zajmują WIELKOPOLSKĘ Z POZNANIEM, GNIEZNEM, KALISZEM,
- KUJAWY Z INOWROCŁAWIEM I BRZEŚCIEM KUJAWSKIM
- Część MAZOWSZA Z POŁOCKIEM
- Ziemię SIERADZKĄ I ŁĘCZYCKĄ
- Odcięcie kolebki polskości a pozostawienie lenna Kurlandzkiego - ROSJA ziemie na wschód od ZBRÓCZU i DRUI
- Większą część UKRAINY i BIAŁORUSI z KAMIENCEM PODOLSKIM, BRACŁAWIEM, ŻYTOMIERZEM, MIŃSKIEM
- 250 tys. Km2 - dotychczasowi przywódcy Targowicy rezygnują ze swych godności
- nowy ambasador Rosji Jakub Sievers dąży do opanowania władzy w całej okrojonej Polsce
- chce stworzyć taką formę rządów, która zapewniałaby posłuszeństwa 1793 - SEJM ROZBIOROWY - Stanisław Bieliński - za S. A. Poniatowskiego
- Austria zajęta wojna z Francją nie bierze udziału
- Bieliński traktuje milczenie posłów jako zgodę na narzucone warunki
- Powrót ustroju z czasów RADY NIEUSTAJĄCEJ
- Nie przywrócono liberum veto
- Nie przywrócono viritim
- Pozostawiono wojewódzkie komisje porządkoweTrzeci Rozbiór Polski Powstanie kościuszkowskie 1793/94 - dojrzewają przesłanki rozwoju ruchu wyzwoleńczego
- miał ona bazować na wielu warstwach społecznych
- do tej pory w państwie brak stabilizacji politycznej i gospodarczej
- powoduje to gwałtowny wzrost migracji do miast
- spadek poziomu życia warstw najuboższych i średnich
- zakłócenia wymianie i obrocie kredytowym
- zwiększenie podatków
- zniesienie konstytucji 3 maja
- odwrót od wszystkich reform społecznych
- rozgoryczenie masy mieszczańskich i chłopskich - nowe, radykalne hasła z FRANCJI
- one podsycają wrzenie
- nowe rozumienie pojęcia NARODU
* interesy społeczne to nie interesy jednego stanu
* włączenie w obręb sprawa Polaków wszystkich mieszczan
* a nawet chłopów
V 1793 - powstaje sprzysiężenie zmierzające do zbrojnego powstania
- gen. Działyński -przedstawiciel umiarkowanych
- Andrzej Kapostas - przedstawiciel nowej burżuazji
- Oprócz tego działacze mas plebejskich
- Na emigracji Potocki - ideolog odłamu radykalnego
- Kołłątaj " O ustanowieniu i upadku Konstytucji 3 maja"
- Na wodza postanowiono wybrać Tadeusza Kościuszkę
- Termin wybuchu odkładany wielokrotnie - niedostateczne przygotowania
- Przyspieszone przez decyzję Rady Nieustającej o redukcji wojsk II/III 1794
- Spiskowcy postanowili zaczynać i postawić Kościuszkę przed faktem dokonanym
- Mimo że jeszcze w wielu częściach kraju nie zakończone były przygotowania 12 III 1794 - Brygada kawalerii Antoniego Madalińskiego wbrew rozkazom o zredukowaniu jej ilości w pełnym stanie bojowym rusza z OSTROŁĘKI na KRAKÓW
23 III - garnizon rosyjski opuszcza KRAKÓW by rozbić buntowników
- Tadeusz Kościuszko wkracza do Krakowa
24 III - uroczyście ogłasza "Akt powstania"
- obejmuje władzę jako naczelnik
- stwarza Komisje Porządkową
- władza wykonawcza dla Krakowa i wzór dla innych miast (...) Upadek powstania
- Suworow na czele wojsk rosyjskich
- IX - TERESPOL - Suworow" - Sierakowski
- Kościuszko nie chce dopuścić do połączenia się armii Fersena i Suworowa
- Chce rozbić armie
- Fersen przedostanie się przez Wisłę zanim nastąpiła koncentracja wojsk polskich
10 X 1794 - rozbicie pod MACIEJOICAMI wojsk Sierakowskiego
- korpus Ponińskiego nie zdążył się zjawić na polu bitwy
- ta walka to grób powstania
- Kościuszko został ranny
- jakobini w W- WIE nie umieją utrzymać władzy
- Kołłątaj doprowadził do kompromisu z moderantami
- nowy naczelnik - Tomasz Wawrzecki
- dowództwo wojskowe praktycznie w rękach gen Zajączka 2 XI - Suworow pod Pragą 5 XI - zdobycie Pragi - rozkład władzy cywilnej
- generałowie opuszczają korpusy
- reszta wojsk + Dąbrowski + Wawrzecki na południe
- tam klęska
16 XI - kapitulacja i wzięcie do niewoli Wawrzeckiego
- upadek powstania kresem niezawisłości bytu państwowego
- Austria w imię rekompensaty strat poniesionych na zachodzie rozpoczęła zajmowanie Lubelszczyzny
- Od Austrii tez inicjatywa ostatecznego rozbioru
- Gwałtowne pogorszenie się stosunków pomiędzy zaborcami w związku z podziałem łupów
- Z tego korzysta rewolucyjna Francja
o Pokój w BAZYLEI z Prusami
o Bo chciały mieć wolne ręce w konflikcie z PL
o Przewaga Prus zbyt duża by mogły podjąć ostrzejsza walkę o łupy 24 X 1795 - podpisano porozumienie rozbiorowe 25 X 1795 - abdykacja Stanisława Augusta

- PRUSY
o Reszta ziemi rawskiej
o Warszawa
o Dolny bieg BUGU do DROHICZYNA - Rosja
o Środkowy BUG
o Reszta POLESIA
o WOŁYNIA
o LITWĘ
o ŻMUDŹ
o KURLANDIĘ - AUSTRIA
o Reszta między łukiem PILICY< WISŁĄ < BUGIEM
o KRAKÓW
o Sandomierz
o Radom
o Lublin



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Historia

190 IP banned