Historia - Włochy Historia i ustrój

INFORMACJE OGÓLNE Włochy to państwo położone w południowej Europie, nad morzem Śródziemnym oraz morzami: Liguryjskim, Tyrreńskim, Jońskim i Adriatyckim. Stolicą jest: Rzym, językiem urzędowym włoski, a religią państwową jest w 100 procentach katolicyzm.
Włochy pod względem administracyjnym podzielone są na: 20 regionów autonomicznych, obejmujących 94 prowincje, do Włoch należy niewielka enklawa Campione w Szwajcarii, a na ich terenie znajdują się dwa państwa, które też stanowią enklawy: San Marino - które jest republiką i Watykan, który jest monarchią teokratyczną. Powierzchnia terytorialna Włoch to: 301,3 tyś. km2 należą do nich wyspy na morzu Śródziemnym: Sycylia i Sardynia. Włochy to ok. 58 mln mieszkańców, członek Unii Europejskiej i NATO, to także kraj wysoko rozwinięty, który posiada najbardziej rozbudowany sektor państwowy wśród krajów wysoko rozwiniętych i członków UE. Państwo jest właścicielem lub głównym akcjonariuszem 2/3 banków i wielkich zakładów przemysłowych, łącznie ok. 25% inwestycji kapitałowych w przemyśle należy do państwa. To kraj kontrastów gospodarczych i społecznych, utrzymuje się podział kraju na: uprzemysłowioną część północną z dużą koncentracją kapitału i usług. Słabo rozwinięty środek, oraz rolnicze i słabo zaludnione południe, zwane Mezzogiorno, gdzie znaczna część gospodarki kontrolowana jest przez rozbudowane struktury o charakterze mafijnym (wyspy i południowa część Płw. Apenińskiego). GENEZA I OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA KONSTYTUCJI Włochy stały się republiką w r. 1946. Niewątpliwe wpływ na to wywarły wydarzenia historyczne związane z okresem rządów faszystowskich pod przywództwem Benito Mussoliniego, a także wydarzenia z okresu II Wojny Światowej. Po zamachu stanu przeprowadzonym w lipcu 1943 r. w wyniku którego zostaje obalony Mussolini, powstaje pierwszy tymczasowy rząd, który jest wynikiem koalicji sześciu partii.
Po wkroczeniu aliantów do Rzymu, król Wiktor Emanuel zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią abdykował na rzecz swego syna Umberta. Następuje wyzwolenie całego terytorium Włoch, na czele tymczasowego rządu staje premier Bonamii. Wyzwolenie kraju oznaczało przywrócenie jedności państwowej, choć tendencje różnych ugrupowań politycznych wykazywały znaczne rozbieżności co do tej kwestii . Zgodnie z dekretem wydanym w czerwcu 1944 r. odbywa się referendum ogólnonarodowe, w którym naród ma rozstrzygnąć pomiędzy monarchią a republiką, dodatkowo ma wybrać swoich przedstawicieli do Konstytucyjnego Zgromadzenia Narodowego, które stworzy nową Konstytucję dla odradzającego się państwa. W wyniku referendum za ustrojem republikańskim opowiedziało się 54,2 % wyborców, wynik ten przesądził o upadku korony na rzecz powstania republiki, zaś do Konstytucyjnego Zgromadzenia Narodowego, zdecydowaną przewagę (łącznie 75% głosów) zdobyli przedstawiciele trzech partii a były to: Chrześcijańska Demokracja, Włoska Partia Komunistyczna i Włoska Partia Socjalistyczna. Te trzy partie stanowiły siłę napędową konstytuanty, wywierając wpływ na tok przygotowań, oraz treść Konstytucji Republiki Włoskiej. Świadomi odpowiedzialności jaką złożył na ich ręce naród, dbali o to aby żadna z partii posiadająca przewagę w komisji nie wpłynęła na kształt, oraz treść nowej ustawy zasadniczej. Długi okres pracy nad konstytucją wiązał się z poszukiwaniem nowych rozwiązań, gdyż obok wykorzystania demokratycznych wzorów znanych z własnej praktyki, sięgano do wzorów i konstytucji innych państw. Pamiętając bolesny okres wojny i faszyzmu dążono do stworzenia barier prawnych zamykając możliwość odradzania się odrzuconych form ustrojowych. Członkowie wspomnianych trzech partii byli bowiem zdeklarowanymi przeciwnikami faszyzmu w każdej jego postaci, orędownikami szukania demokratycznych rozwiązań politycznych w dziedzinie ustroju, zabezpieczających społeczeństwu włoskiemu demokratyczny rozwój w powojennym świecie. Zatem konstytucja ta jest dziełem kompromisu politycznego trzech partii i zaliczyć ją należy do demokratycznych. Odwołuje się do demokratycznego sposobu rządzenia, szerokiego zdeklarowania praw i swobód obywatelskich i to nie tylko w dziedzinie politycznej, ale także co stanowi nowość, w dziedzinie ekonomicznej i społeczno moralnej. Silna rozbudowa instytucji samorządu terytorialnego , któremu przyznane zostały kompetencje w zakresie tworzenia prawa, a także zarządzania, jak również przyjęcie różnych form udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji państwowych w postaci rozlicznych form jak choćby: referendum ratyfikacyjnego i referendum weta, oraz inicjatywy ludowej, świadczą o nowatorskim podejściu tworzących tą konstytucję. W zakresie organizacji i sprawowania władzy przyjęta została zasada systemu parlamentarno-gabinetowego w ten sposób określono role i miejsce w aparacie państwowym, a także wzajemnych stosunków naczelnych organów państwa pomiędzy: parlamentem, głową państwa a rządem, dodatkowo wzbogacono ją o jeszcze jeden element a mianowicie partię polityczną określając jej rolę w procesie rządzenia państwem. Punktem wyjścia do tej kwestii jest przepis art. 49 Konstytucji, gdzie czytamy: "Wszyscy obywatele mają prawo swobodnego zrzeszania się w partie celem wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie się polityki narodowej". Zatem jest to nie tylko konstytucjonalizacja partii politycznych, i to na skalę jakiej dotąd nie spotykano w Europie, ale także określenie ich roli w procesie rządzenia państwem, i jak pisze J. Zakrzewska w swojej książce: "Ustrój polityczny Republiki Włoskiej" jest to: " ... część włoskiego porządku ustrojowego", gdzie partie polityczne na równi z rządem, parlamentem i głową państwa odpowiadają za kierunek polityki i losy kraju.
Konstytucja uchwalona została 22 grudnia 1947r., by wejść w życie od 1stycznia 1948 r. Dzieli się na części, tytuły, rozdziały i artykuły. Pierwsza część (art. 13-54) poświęcona jest prawom i obowiązkom obywatelskim, w których na uwagę zasługuje art. 48 ust. 2 , który mówi o konstytucyjnym obowiązku głosowania i znów jest to swoiste novum tej konstytucji. Druga część (art. 55-139) reguluje ustrój republiki, a więc organizację i funkcjonowanie aparatu państwowego. "Zasady Podstawowe" zawarte zostały w art. 1-12 , celowo wysunięte zostały one na czoło, aby podkreślić ich rangę i znaczenie. Konstytucja ta wyodrębnia dodatkowo przepisy przejściowe i końcowe, których artykuły w odróżnieniu od innych części, które posiadają numerację arabską, noszą numerację rzymską (art. I - XXVIII ). Konstytucja ta była wielokrotnie nowelizowana z ważniejszych zmian należy wymienić: przyjęcie stałej liczby deputowanych wynoszącej 630 i 315 senatorów(w roku 1963), w 1991 r. dokonano zmiany art.88 konstytucji dotyczącego rozwiązania parlamentu w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji Prezydenta Republiki. Ostatnia zmiana miała miejsce w r. 1993 i dotyczyła art. 68 konstytucji, regulującego instytucję immunitetu parlamentarnego. System włoski dopuszcza istnienie ustaw konstytucyjnych obok konstytucji, jakimi są: Statuty Regionów o Autonomii Specjalnej.PARTIE POLITYCZNE WŁOCH Do końca lat osiemdziesiątych układ polityczny wśród partii był stosunkowo trwały i nie wykazywał zasadniczych zmian. Od czasów przyjęcia systemu republikańskiego na scenie dominowały trzy partie: Chrześcijańska Demokracja, Włoska Partia Komunistyczna i Włoska Partia Socjalistyczna. W początkowym okresie współtworzyły koalicyjny rząd tymczasowy, a później wniosły znaczący wkład współtworząc nową konstytucję. W 1947 r. dochodzi do usunięcia komunistów z rządu i próby izolacji politycznej tej partii. Po rozpadzie trójpartyjnej koalicji chadecja próbuje sojuszu z partiami t.z.w trzeciej siły, a więc liberałami, republikanami i socjaldemokratami. Ten układ trwa aż do roku 1993, w tym czasie pierwszoplanową rolę w życiu politycznym Włoch odgrywa Chrześcijańska Demokracja (Democrazia Cristiana) partia, która powstała w 1943 r. i odwoływała się do tradycji włoskiego ruchu katolickiego. Program polityczny chadecji nawiązywał do społecznej doktryny Kościoła rzymskokatolickiego, akcentując harmonię społeczną, ideę samorządu, głównie pracowniczego, podkreślając przy tym wagę więzi rodzinnych. Struktura partii była dobrze rozwinięta, nie znaczy to jednak, że była to partia ideologiczna i dobrze programowo scementowana. W jej łonie występowały różne kierunki i frakcje, wskutek tego linia polityczna była zmienna, w zależności od tego, która grupa czy tendencja zyskiwała największy wpływ. Partia ta posiadała duży i w miarę stabilny elektorat udzielający jej poparcia, posiadała silne grupy parlamentarne w każdej z izb. Z jej szeregów wywodziła się większość premierów i ministrów, a także personel polityczny Republiki i władze administracji regionalnej.
Włoska Partia Komunistyczna(Partito Comunista Italiano) powstała w 1921r. w wyniku rozłamu jaki się dokonał w szeregach partii socjalistycznej. W okresie faszyzmu działała w warunkach nielegalnych i zapisała swój udział w walce z nim o niepodległość kraju i nadanie mu demokratycznego charakteru. Od 1947r. była poza rządem, z szeregu którego została usunięta i stała się najsilniejszą partią opozycyjną. Duży spadek zanotowała po roku 1956 (interwencja ZSRR na Węgrzech). Była najsilniejszą zachodnioeuropejską partią komunistyczną niezależną od polityki Moskwy. Odegrała wielką rolę w tworzeniu t.z.w. eurokomunizmu, czyli poszukiwania modelu socjalistycznego ustroju opartego na zasadach zachodniej demokracji i z wykorzystaniem instytucji demokratycznych. Wysuwała "program alternatywy demokratycznej", oznaczający współpracę wszystkich sił ludowych i ugrupowań lewicowych z organizacjami katolickimi, a także siłami nastawionymi demokratycznie. Była zawsze nastawiona demokratycznie, narodowo i niezależna od światowego centrum komunizmu Moskwy. Mimo tego nie zdołano przełamać we Włoszech, a utrwalonego jeszcze w okresie zimnej wojny, procesu izolacyjnego tej partii, co próbował czynić czołowy działacz chadecki Aldo Moro. Włoska Partia Komunistyczna silnie przeżywał wszystkie wstrząsy, jakie były udziałem europejskich komunistów, co pogłębiało jeszcze bardziej jej izolację. Komuniści włoscy opowiadali się za pluralizmem politycznym, za zachowaniem zasad ustrojowych demokracji, a także nie sprzeciwiali się włoskiemu zaangażowaniu w struktury NATO i EWG
Włoska Partia Socjalistyczna (Partito Socialista Italiano) powstała w 1892 roku. Na przestrzeni swej historii ulegała licznym przemianom, w tym rozłamem w wyniku którego powstała partia komunistyczna w 1921r. Partia ta nie była nigdy spójna i miała różne odcienie socjalizmu, tezę tę ilustrują fakty, które mówią że od początku istnienia partia ta przeżyła jedenaście rozłamów i cztery zjednoczenia. W latach czterdziestych partia działała w sojuszu z komunistami, wystawiając w latach 1948-1952 wspólną koalicję wyborczą. Po radzieckiej interwencji na Węgrzech w r. 1956, zerwała sojusz. Przeżywane walki wewnętrzne, rozłamy i próby jednoczenia nie pozwalały socjalistom na odegranie większej roli, chociaż partia wielokrotnie wchodziła w skład większości rządzącej. Nigdy też nie udało się jej odnieść tak dużego sukcesu jak w r. 1948, kiedy 31 % wyborców oddało swe głosy na ich listę.
Czwarta co do wielkości partia powojennych Włoch to: Włoski Ruch Społeczny. Mimo konstytucyjnego zakazu tworzenia organizacji faszystowskich od 1948 roku istniał Włoski Ruch Społeczny (MSI), w skład którego wchodzili zwolennicy skrajnej prawicy, oraz byli działacze faszystowscy. Ruch ten występował przeciwko: związkom zawodowym, systemowi parlamentarnemu, opowiadając się za silną władzą wykonawczą. Korzystali z poparcia elektoratu monarchistów. Ten układ sił politycznych dominował do początku lat 90, są to t.z.w. stare partie.
Brak alternatywy w kształtowaniu się koalicji był czynnikiem tworzenia się w późniejszym okresie obok tradycyjnie opozycyjnej Włoskiej Partii Komunistycznej, t.z.w. "obszaru protestu", złożonego z takich ugrupowań jak: separatystyczna i populistyczna Liga Lombardzka, radykalna Sieć, czy Pakt na rzecz Referendum, który początkowo dążył do zmiany systemu proporcjonalnego w wyborach komunalnych, a z czasem rozszerzy listę swoich postulatów, dążących do zmiany ustroju państwa.
W 1993 r. Włochy przeżyły polityczne trzęsienie ziemi: ujawnienie korupcji elit politycznych osłabiło większość starych partii. Ich miejsce zajęły nowe siły: lewicowo-katolicka Sieć (La Rete), Liga Północna (Lega Nord) dążąca do autonomii północnych Włoch, która weszła na stałe do systemu partyjnego Włoch, znana wcześniej jako partia protestu i neoliberalny ruch Naprzód Włochy (Forza Italia), założony tuż przed wyborami w 1994 r. przez przemysłowca i magnata prasowego Sylvio Berlusconiego. Ruch ten obiecywał Włochom "nowy cud gospodarczy". Wzrost popularności odnotowali też postfaszyści przekształceni w Sojusz Narodowy (Alleanza Nazionale) i postkomuniści, którzy stworzyli Partię Lewicy Demokratycznej (Partito Democratico delle Sinistra). Chrześcijańska Demokracja podzieliła się na dwie partie: Centrum Chrześcijańsko-Demokratyczne (CCD) i Zjednoczeni Chrześcijańscy Demokraci (CDU), nazwa została celowo wybrana, by rodzić skojarzenia z niemiecką chadecją. Obie partie wybrały sojusz polityczny z Forza Italia, z którą również współdziała Sojusz Narodowy(Alleanza Nazionale).Równocześnie dotychczasowa ordynacja proporcjonalna została zastąpiona ordynacją mieszaną, zgodnie z którą 3/4 deputowanych jest wybieranych zwykłą większością głosów, a w podziale miejsc w parlamencie uczestniczą tylko te partie polityczne, które uzyskały minimum 4 % głosów. Zmusiło to partie polityczne do stworzenia dwóch wielkich koalicji: lewica zgrupowała się w Sojuszu dla Postępu (PDS, La Rete, skrajna Odnowa Komunistyczna - Rifondazione Comunista), prawica (Forza Italia, Lega Nord, Alleanza Nazionale) utworzyła tzw. Biegun Wolności.
SYSTEM WYBORCZY I STRUKTURA WŁADZY
Istotną częścią praw politycznych obywateli są prawa wyborcze związane z wybieraniem organów władzy i przedstawicieli do parlamentu. System wyborczy Włoch przyjmuje sytuację niezwykle rzadko spotykaną, a jest nią zasada obowiązkowego udziału obywateli w wyborach. We współczesnych państwach, udział w wyborach traktowany jest jako podstawowe prawo polityczne nie zaś obowiązek. Ustrojodawca włoski wprowadził ten zapis do Konstytucji (art. 48 ust. 2) z myślą o czynnym uczestnictwie obywateli w sprawowaniu władzy, po przez kandydowanie lub wybór do jej pełnienia swoich przedstawicieli. Odnotowuje się bardzo wysoki stopień frekwencji w wyborach, co potwierdza w pewnym sensie słuszność tego zapisu jako obowiązku a nie prawa. Parlament Włoski składa się z dwóch izb: Izby Deputowanych i Izby Reprezentantów (Senat).
Kadencja Parlamentu wynosi pięć lat i jest liczona od daty zwołania pierwszego posiedzenia izb. Może ona być przedłużona w drodze ustawy, ale tylko w wypadku wojny. Do czasu zebrania się nowo wybranego parlamentu trwają pełnomocnictwa dotychczasowych izb. Ich skład to: Izba Deputowanych 630 deputowanych, Senat 326 członków, z czego 315 jest wybieranych, a 10-ciu dożywotnio mianowanych przez prezydenta. W wyborach do Izby Deputowanych prawo wyborcze przysługuje obywatelom po ukończeniu 18 roku życia, a prawo kandydowania (bierne prawo wyborcze) po ukończeniu 25 lat. W przypadku Senatu granica ta jest odpowiednio wyższa i wynosi 25 lat w przypadku głosowania i 40 lat w przypadku kandydowania. Po rozstrzygnięciach referendalnych z 1993 r. wprowadzono pewne zmiany w ordynacji wyborczej Republiki Włoskiej i tak: do Izby Deputowanych obowiązuje system większościowy dla obsadzenia 75 % mandatów w każdym okręgu, oraz system proporcjonalny wobec list konkurujących ze sobą o 25 % mandatów, co oznacza, że 475 mandatów obsadzanych jest w okręgach jednomandatowych i 155 w wyborach proporcjonalnych. W tym celu cały obszar Włoch podzielony został na 27 okręgów wyborczych, każdy wyborca posiada prawo oddania dwóch głosów. W okręgach jednomandatowych wprowadzono dla obu izb parlamentu jednakowe zasady zgłaszania kandydatów. Partie lub grupy polityczne chcące zgłosić kandydatów muszą ( a mogą to zrobić tylko one) przedstawić w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych symbole list wyborczych, łącznie ze wskazaniem nazwy partii lub grupy. Tylko w wyborach do Senatu możliwe jest zgłaszanie kandydatów niezależnych. W okręgach jednomandatowych wszystkie kandydatury muszą uzyskać, (co najmniej 500 i nie więcej niż 1000 podpisów) poparcia wyborców z gminnego spisu uprawnionych do głosowania. W przypadku obu izb nie jest możliwe kandydowanie jednocześnie w dwóch okręgach jednomandatowych, jak również jednoczesne kandydowanie do obu izb parlamentu. W okręgu jednomandatowym mandat zdobywa w jednej turze ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów. W stosunku do pozostałych mandatów określa się te listy, które przekroczyły 4 % próg zaporowy, przyznając im odpowiednią liczbę mandatów na terenie całego kraju, po czym dzieli się liczbę mandatów, pomiędzy okręgi wyborcze. Podobne zasady obowiązują w przypadku wyborów do Senatu, z tą jednak różnicą, że okręgami wyborczymi są regiony, a podział 83 mandatów odbywa się nie na poziomie ogólnokrajowym, ale na poziomie regionalnym. Ordynacja wyborcza przewiduje, że 155 mandatów w Izbie Reprezentantów wyłanianych jest w wyborach proporcjonalnych, w których obok dwóch dużych bloków wyborczych (Koalicja Drzewa Oliwnego i Obóz Wolności) poszczególne partie wystawiają własne listy wyborcze, co pozwala w systemie mieszanym, z którym mamy doczynienia w tym przypadku, przetrwać na scenie politycznej Włoch małym partiom, powodując to, że nie jest możliwe stworzenie bez nich większości parlamentarnej. Sytuację tą próbowano zmienić w 1999 roku , ale na skutek małej frekwencji, referendum nie było wiążące i wynik nie przyniósł spodziewanego rezultatu. Wybór Prezydenta Republiki, następuje w wyniku połączenia obu izb parlamentu w Zgromadzenie Narodowe, które liczy 1010 tak zwanych Wielkich Elektorów, wśród nich: 628 to deputowani, 314 to senatorowie, 10 dożywotni senatorowie a 58 to reprezentanci regionów.
Kandydat na prezydenta musi spełniać następujące warunki: musi mieć ukończone 50 lat życia i musi korzystać z pełni przysługujących mu praw cywilnych i politycznych. Wybory odbywają się w głosowaniu tajnym, a do uzyskania mandatu potrzebne jest uzyskanie poparcia 2/3 zgromadzenia. Licząc się z tym że uzyskanie poparcia może być nie osiągalne, ustrojodawca postanowił, że w trzeciej turze głosowania do uzyskania mandatu wystarczy większość bezwzględną. Kadencja prezydenta wynosi 7 lat. W przypadku zaistnienia przeszkód uniemożliwiających prezydentowi sprawowanie urzędu, zastępstwo czasowe pełni przewodniczący Senatu. W razie śmierci lub rezygnacji prezydenta przewodniczący Izby Deputowanych zarządza nowe wybory głowy państwa. Konstytucja Republiki Włoskiej zabrania łączenia urzędu prezydenta Republiki z jakimkolwiek innym stanowiskiem. Zgodnie z art. 90 Konstytucji prezydent Republiki nie ponosi odpowiedzialności za swe czynności wykonywane w ramach realizacji powierzonych mu funkcji, czego konsekwencją jest wprowadzenie zasady zakazu samodzielnego działania (kontrasygnaty). Prezydent ponosi natomiast odpowiedzialność za pogwałcenie konstytucji lub zdradę stanu i odpowiada przed Trybunałem Konstytucyjnym. Kompetencje Prezydenta określa art. 87 Konstytucji, z którego wynika, że ma on realny zakres władzy: reprezentuje państwo, jedność narodową i jest strażnikiem konstytucji. Obecnie urzędującym prezydentem Republiki Włoskiej jest: Carlo Azeglio Ciampi.
Władzę ustawodawczą pełni dwu izbowy Parlament (Izba Deputowanych i Senat), wybierany w wyborach powszechnych na 5-cio letnią kadencję. Władzę wykonawczą pełni Rząd, który mianowany jest przez Prezydenta i odpowiada przed Parlamentem. Ministrowie wyznaczani są przez prezydenta w porozumieniu z premierem. Prezydent pełni funkcję reprezentacyjną Narodu, jest spójnikiem władzy. Współpracuje z rządem w dziedzinie polityki zagranicznej, na czele rządu stoi Premier kierując Radą Ministrów, obecnie urzędujący to: Sylvio Berlusconi. Wnioski Republika Włoska to na pewno kraj o ustroju demokratycznym, przemawiają za tym: Konstytucja, która jest demokratyczna, sposób sprawowania władzy i jej struktura. Na przestrzeni ostatnich lat widać wyraźnie, że mamy do czynienia z przejściowym kryzysem politycznym Włoch. Po ujawnieniu szeregu afer korupcyjnych w szeregach partii (Chrześcijańska Demokracja) i przeprowadzeniu przez mediolańskiego prokuratora Di Pietro akcji "Mani Pulite" czyli Czyste Ręce", dochodzi do rozbicia starego układu sił politycznych w skutek czego wymienia się skład parlamentu, rozpadają się partie "kanapowe" i "systemowe", tworzą się grupy polityków zmierzających z prawej strony sceny politycznej i z lewej do środka, powstają partie o charakterze centroprawicowym . Zanika proces radykalizacji poglądów, scena polityczna dzieli się na dwie części, ożywia się społeczeństwo (ludzie chcą kandydować - nie są bierni), aktywizują się środowiska społeczno-polityczne. Do parlamentu wybierani są ludzie nie związani bezpośrednio z polityką i partiami politycznymi (menadżerowie firm 23%, inżynierowie różnych specjalności 19 %), i jak twierdzi jeden z włoskich politologów, zmniejszyła się liczba zawodowych posłów. Powstanie nowych partii pobudziło w pewnych kręgach inicjatywę do wzmocnienia władzy prezydenckiej, o czym mówił w grudniu 2002 r. obecny premier S. Berlusconi (Gazeta Wyborcza, 9 grudnia 2002), a jego sojusznik Umberto Bossi, forsuje w parlamencie radykalny projekt federalizacji państwa. Jak widać scena polityczna Włoch dalej jest podzielona i nie mówi jednym głosem, słychać wyraźne oburzenie nie tylko z ust opozycji i prezydenta Campiego, ale także wśród sojuszników Berlusconiego, co może doprowadzić do kolejnego upadku jego gabinetu jaki miał miejsce w 1994 r. po wyjściu z niego Ligi Północnej. Te przykłady mogą tylko wskazywać na to iż w najbliższej przyszłości dojdzie do jakiś zasadniczych zmian w Konstytucji, ordynacji wyborczej i być może wzmocnienia roli prezydenta. Kryzysy związane z finansowaniem partii politycznych, a także oskarżenia o korupcję, dotykają coraz częściej kraje w których te same partie utrzymywały się przy władzy kilkanaście lat przykładem tego są Włochy i Niemcy. Republika Włoska jest przykładem systemu parlamentarno-gabinetowego. Z klasycznym systemem wielopartyjnym, czego widać konsekwencje praktyczne i polityczne.
BIBLIOGRAFIA:
J. Zakrzewska - Ustrój polityczny Republiki Włoskiej, Warszawa 1986.
J. Stroynowski - System partyjny Włoch, "Studia Socjologiczno-Polityczne", 1961
E.Gdulewicz, W. Kręcisz, W. Orłowski, W. Skrzydło, W. Zakrzewski - Ustroje państw współczesnych, Lublin 2000
Żródła internetowe: archiwum Gazety Wyborczej i Rzeczpospolitej, strona internetowa: Sejmu RP.
Encyklopedia multimedialna PWN



Dane autora:




wiedza.diaboli.pl / Historia

190 IP banned